Smart Work - Làm Việc và Kiếm Tiền Thông Minh

Chào các bạn! Có bao giờ các bạn rơi vào hoàn cảnh này chưa: Nhìn thấy nhân viên của mình dạo này đi làm với gương mặt ủ rũ, deadline trễ nải, họp hành thì im lặng như tờ.

Bạn quyết định “chơi lớn” đề xuất tăng lương hoặc thưởng nóng một khoản kha khá, rung đùi nghĩ bụng: “Phen này anh em lại cày cuốc hăng say cho mà xem!”. Nhưng hỡi ôi, niềm vui ngắn chẳng tày gang. Chỉ sau một, hai tuần hào hứng ban đầu, đâu lại vào đấy, không khí phòng làm việc vẫn ảm đạm như những ngày mùa đông xám xịt.

Bạn vò đầu bứt tai tự hỏi: “Tiền cũng cho rồi, sao tụi nhỏ vẫn chán việc thế này?”.

Thực tế, tiền bạc giống như một liều doping – nó có tác dụng cực kỳ nhanh nhưng lại nhanh hết thuốc. Nếu bạn đang loay hoay tìm cách giữ lửa cho đội ngũ của mình vượt qua ranh giới của những con số, thì bài viết này dành cho bạn.

Hãy cùng Smart Work giải mã bài toán hóc búa này ngay sau đây.

Câu chuyện từ phòng Marketing của Hoàng và cú lừa mang tên "Tiền Thưởng"

Để mình kể cho các bạn nghe câu chuyện của Hoàng, một Trưởng phòng Marketing tài năng và cực kỳ thương nhân viên. Phòng của Hoàng có Linh, một chuyên viên sáng tạo nội dung xuất sắc, từng là “gà chiến” gánh team với những chiến dịch triệu view. Thế nhưng, khoảng hai tháng gần đây, Linh như biến thành một người khác. Cô ấy đi muộn nhiều hơn, các bài viết bắt đầu có dấu hiệu xuống phong độ và trong các cuộc họp, Linh chỉ ngồi im, ai bảo gì làm nấy, không còn những ý tưởng táo bạo như trước.

Hoàng nhận ra sự thay đổi này và quyết định phải hành động ngay. Nghĩ là làm, trong buổi đánh giá hiệu suất giữa năm, Hoàng hào hứng thông báo:

·     Linh này, anh thấy dạo này em có vẻ mệt mỏi. Anh đã đề xuất với Giám đốc tăng 15% lương cơ bản cho em từ tháng này, kèm theo khoản thưởng KPI cuối năm nay sẽ nhân đôi nếu team mình đạt mục tiêu. Em cố gắng lấy lại phong độ nhé!

Linh thoáng chút bất ngờ, nở một nụ cười xã giao:

·     Dạ, em cảm ơn anh và công ty nhiều ạ. Em sẽ cố gắng.

Hoàng thở phào nhẹ nhõm, tự tin rằng mình vừa cứu vãn được một nhân tài. Đúng như dự đoán, hai tuần sau đó, Linh làm việc năng nổ hơn hẳn, nộp báo cáo đúng hạn và chủ động tăng ca. Hoàng thầm đắc ý: “Đấy, cứ đánh đúng vào kinh tế là xong hết!”.

Nhưng đến tuần thứ ba, mọi chuyện đâu lại vào đấy, thậm chí tệ hơn. Một buổi chiều thứ Sáu, Linh gõ cửa phòng Hoàng, đặt lên bàn một tờ đơn xin nghỉ việc. Hoàng rụng rời tay chân, không tin vào mắt mình:

·     Kìa Linh, anh mới tăng lương cho em cơ mà? Em không hài lòng với mức đãi ngộ hiện tại sao? Hay có bên khác chèo kéo em với mức lương cao hơn?

Linh thở dài, nhìn thẳng vào mắt Hoàng và chia sẻ thật lòng:

·     Không phải đâu anh Hoàng ạ. Tiền thì ai cũng quý, và em rất biết ơn vì anh đã ghi nhận. Nhưng thực sự lý do em nghỉ việc không phải vì tiền. Suốt nửa năm qua, em cảm thấy mình giống như một cái máy viết. Những ý tưởng em tâm huyết nhất đều bị gạt đi vì ‘không an toàn’. Em không nhìn thấy bản thân mình phát triển thêm được gì ở đây nữa. Mỗi sáng thức dậy, em không tìm thấy một lý do nào để hào hứng đến văn phòng ngoại trừ việc chấm công. Em kiệt sức rồi anh ạ.

Hoàng đứng hình. Anh nhận ra mình đã hoàn toàn sai lầm khi nghĩ rằng mọi vấn đề của nhân viên đều có thể giải quyết bằng một chiếc ví dày.

Những sai lầm phổ biến khi nghĩ rằng "Có tiền mua được tất cả"

Từ câu chuyện của Hoàng, mình tin rằng rất nhiều bạn quản lý ở đây cũng đang mắc phải những sai lầm kinh điển trong việc quản trị nhân sự. Chúng ta thường nhìn bề nổi của tảng băng mà quên mất phần chìm khổng lồ bên dưới.

Sai lầm thứ nhất: Coi tiền là động lực duy nhất và vạn năng

Nhiều nhà quản lý có tư duy khá thực dụng: "Đi làm vì tiền, cứ cho tiền là xong". Họ quên mất rằng, theo tháp nhu cầu của Maslow, khi nhu cầu sinh học và an toàn (tiền lương, chỗ ngồi ổn định) được đáp ứng ở mức cơ bản, con người sẽ khao khát những nhu cầu cao hơn: được thuộc về, được tôn trọng và được khẳng định bản thân. Tiền có thể mua được thời gian ngồi ở văn phòng của nhân viên, nhưng không mua được sự tận tâm và óc sáng tạo của họ.

Sai lầm thứ hai: Ngó lơ những "vết nứt" trong trải nghiệm nhân viên

Giống như trường hợp của Linh, cô ấy gặp vấn đề về việc không được công nhận ý tưởng và mất đi phương hướng phát triển. Khi nhân viên gặp bất ổn về mặt cảm xúc, áp lực công việc hoặc xung đột nội bộ, việc rót thêm tiền giống như bạn cố tình đổ thêm xăng vào một cỗ máy đang bị hỏng hóc bên trong. Nó chỉ khiến cỗ máy chạy cố được vài mét rồi cháy rụi hoàn toàn.

Sai lầm thứ ba: Thiếu sự thấu hiểu và giao tiếp sâu sắc

Hoàng đã không hề ngồi lại để hỏi Linh xem: “Em đang gặp khó khăn gì?” hay “Anh có thể giúp gì cho em?”. Anh ấy chọn cách nhanh nhất, ít tốn công sức suy nghĩ nhất là ký quyết định tăng lương. Sự thiếu kết nối giữa quản lý và nhân viên chính là bức tường vô hình đẩy nhân tài ra xa công ty nhanh nhất.

Bí quyết xử lý thông minh để khơi dậy ngọn lửa bên trong nhân viên

Nếu bạn là Hoàng trong tình huống trên, khi nhận được lá đơn xin việc của Linh, một nhà quản lý thông minh sẽ không chọn cách đôi co về thu nhập. Hãy lùi lại một bước, lắng nghe và áp dụng các bí quyết “lấy lòng người” sau đây của Smart Work.

Thấu hiểu động lực nội tại thay vì chỉ nhìn vào động lực ngoại tại

Động lực của con người chia làm hai loại: Ngoại tại (tiền tài, danh vọng, phần thưởng) và Nội tại (niềm vui công việc, sự tự chủ, cảm giác tiến bộ). Một nhà quản lý được nể phục là người biết cách kích hoạt động lực nội tại. Khi Linh nói cô ấy cảm thấy mình như một cái máy, giải pháp thông minh là trao cho cô ấy quyền tự chủ lớn hơn. Hãy để cô ấy tự chịu trách nhiệm một dự án nhỏ từ A đến Z, nơi cô ấy được quyền thử nghiệm những ý tưởng “điên rồ” của mình mà không sợ bị phán xét.

Công thức khen ngợi 3C: Kịp thời, Cụ thể và Công khai

Nhiều khi, một lời khen đúng lúc của sếp còn có sức nặng hơn cả một khoản thưởng cuối tháng. Thay vì nói “Em làm tốt lắm” một cách chung chung, hãy áp dụng công thức 3C. Ví dụ: “Linh ơi, bài viết hôm qua của em về chủ đề X có cách tiếp cận rất độc đáo, lượt tương tác tăng gấp đôi so với tuần trước. Anh rất đánh giá cao sự sáng tạo này của em”. Lời khen này cho nhân viên thấy rằng sếp thực sự quan tâm và dõi theo từng nỗ lực của họ.

Vẽ ra lộ trình phát triển rõ ràng và đồng hành cùng nhân viên

Nhân viên thế hệ mới không chỉ làm việc cho hiện tại, họ làm việc cho cả tương lai. Bạn cần cho họ thấy vị trí của họ sau 1 năm, 3 năm nữa sẽ như thế nào. Hãy biến mối quan hệ sếp – nhân viên thành mối quan hệ đối tác đồng hành: “Em cống hiến cho công ty, và anh có trách nhiệm giúp em trở thành một phiên bản giỏi hơn của chính mình”.

Hành động cụ thể: Thực hành ngay hôm nay cùng Smart Work

Để biến những lý thuyết trên thành kỹ năng thực chiến, mình muốn các bạn hãy bắt tay vào hành động ngay với 3 việc cụ thể dưới đây:

1. Triển khai các buổi trò chuyện 1-on-1 định kỳ

Đừng đợi đến lúc nhân viên nộp đơn nghỉ việc mới ngồi lại nói chuyện. Mỗi tháng một lần, hãy dành ra 30 phút uống cà phê riêng với từng nhân viên. Trong buổi này, tuyệt đối không bàn về deadline hay KPI. Hãy hỏi họ 3 câu hỏi thần thánh:

·     Công việc dạo này có điều gì làm em cảm thấy hào hứng nhất?

·     Em đang gặp khó khăn hay rào cản nào cần anh hỗ trợ giải quyết không?

·     Em có cảm thấy mình học hỏi thêm được điều gì mới trong tháng qua chưa?

2. Thiết lập "Hộp thư ý tưởng" và trao quyền tự chủ

Hãy tạo ra một không gian (có thể là một kênh Slack hoặc một chiếc hộp giấy nhỏ) nơi nhân viên được tự do đề xuất các cải tiến cho phòng ban. Mỗi tuần, hãy chọn ra một ý tưởng hay nhất để triển khai và giao quyền cho chính người đề xuất làm trưởng nhóm dự án đó. Điều này giúp nhân viên cảm thấy mình là một phần quan trọng, có tiếng nói và có tầm ảnh hưởng đến sự phát triển của tập thể.

3. Đa dạng hóa hình thức phần thưởng phi tài chính

Bên cạnh tiền thưởng, hãy xây dựng một "kho báu" những phần thưởng tinh thần tinh tế. Đó có thể là một ngày nghỉ phép đặc biệt dành cho nhân viên xuất sắc của tháng, một cuốn sách hay có chữ ký và lời chúc của bạn, hoặc đơn giản là một buổi tối cả team đi ăn mừng vì vừa vượt qua một tuần căng thẳng. Những trải nghiệm gắn kết này tạo ra một sợi dây tình cảm vô hình nhưng cực kỳ bền chặt, khiến nhân viên cảm thấy văn phòng giống như ngôi nhà thứ hai của mình.

Gửi các bạn độc giả của Smart Work, làm quản lý không chỉ là quản lý công việc, mà bản chất chính là quản lý con người. Tiền bạc có thể giữ chân một nhân viên ở lại trong ngắn hạn, nhưng sự thấu hiểu, tôn trọng và cơ hội phát triển mới là thứ biến bạn thành một nhà quản lý được nể phục, sở hữu một đội ngũ trung thành và sẵn sàng cùng bạn chinh phục mọi thử thách.

Hãy bắt đầu thay đổi từ những điều nhỏ nhất ngay hôm nay nhé!